REHABİLİTASYON PSİKOLOJİK DANIŞMANLIĞI NEDİR?

Engelli bireylerin kişilik gelişimi, günlük yaşama, işe, çevreye uyum ve mesleki rehabilitasyon, bakım hizmeti ve modeli, özürlü maaşları,özel eğitim gibi sorunlarına yardımcı olmak üzere gelişen psikolojik danışma alanına “Rehabilitasyon Psikolojik danışmanlığı” adı verilmektedir.

Rehabilitasyon Psikolojik Danışmanlığı alanıyla ilgili olarak 9. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresine ve 17. Özel Eğitim Kongresine bildirilerimizle katıldık. Bu iki bildiri sözlü sunum bildirileri olmuştur. Bildirilerimizi aşağıda sunmaktayız:

Bu çalışmamızda özellikle Özel Eğitim Okullarında Psikolojik Danışmanlık yapan arkadaşlarımızın çalışma alanlarına yardımcı olması açısından bu bölümü hazırladık. Çünkü biliyoruz ki, özel eğitim okullarındaki Psikolojik Danışmanlar hangi alanda hizmet edecekleri konusunda sıkıntılar yaşamaktalar. Bu konuda yardımı amaçladık arkadaşlarımıza.

AMAÇLAR

1-Engellileri özür türlerine göre sınıflandırma, derecelendirme, teşhis araçları ve yöntemlerini kullanarak bilgi toplama.

2-İş yaşamı, iş kanunu, yasaların engellilere tanıdığı haklar ve sorumluluklar konusunda bilgi toplama ve engelli kişileri ve ailelerini bilgilendirme,

3- Özellikle 5378 Sayılı Özürlüler Yasasının engellilere sağladığı “Bakım Hizmeti ve parası,2022 Sayılı Özürlü Maaşları, Özel Eğitim Hizmeti, Mesleki Rehabilitasyon Merkezleri, Korumalı İşyerleri, Eğitim, İstihdam ve Sosyal Güvenliğe” dair bütün konularda engelli bireyleri ve ailelerini bilgilendirme, bilinçlendirme ve yönlendirme hizmetlerini vermek,

4- Toplumda engellilere karşı olumsuz tutum ve kalıp yargıların engellilerin benlik tasarımları üzerindeki etkilerini inceleme ve önlemler alma,

5- Doğuştan olan veya sonradan oluşan özürlere uygulanabilecek farklı eğitim ve mesleki gelişim modelleri geliştirme

6- Özel eğitim Okulları, normal İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumlarında görev yapan Psikolojik Danışmanların, Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencileri ve ailelerini bilgilendirme, bilinçlendirme ve yönlendirme hizmetlerini daha verimli ve etkili bir şekilde yapmalarına olanak sağlamak amacı ile bu çalışma yapılmıştır.

Yaptığımız çeşitli çalışmalar ve sonuçlarını değerlendirdik.

YÖNTEM

1- Uygulamalar daha çok konferans, Seminer ve birebir görüşme yöntemi ile yapılmıştır.

2- Uygulamalar özellikle Samsun ‘daki Özel Eğitim Okulları “ OÇEM, İlkışık Eğitim Uygulama Okulu ve İş Eğitim Merkezi, Zafer İş Okulu, İşitme Engelliler İ.Ö.O. ve Meslek Lisesi, Ortopedik Engelliler İ.Ö.O.’da Toplam 150 öğrenci velisine yönelik yapılmıştır.

3- Ayrıca Çarşamba ve Bafra Rehberlik ve Araştırma Merkezleri

İle birlikte yapılan çalışma ile bu ilçelerde Aralık ayında konferanslar düzenlenerek 200 engelli birey ve ailesine yönelik Rehabilitasyon Danışmanlığı hizmetleri verilmiştir.

BULGULAR VE YORUM

Bu Rehabilitasyon Danışmanlığı hizmeti 6 Özel eğitim Okulu, 2 ilçe konferansları ve 2 engelli sivil toplum örgütünde 400 kişiye seminer olarak yapılmıştır.

Yaklaşık 175 bireysel rehabilitasyon danışmanlığı hizmeti ayrıca verilmiştir.

Belirlenen örneklem guruplarına rehabilitasyon danışmanlığı hizmeti

verildikten sonra hizmetin amacına ulaşıp ulaşmadığına yönelik, hazırlamış olduğumuz 10 maddelik anket uygulandı. Bu anket özellikle bakım, maaş, özel eğitim, mesleki rehabilitasyon v.b. konulardaki bilgileri içermektedir.

Bakım Hizmetleri ile ilgili anketteki

1. Maddeye katılımcıların % 87,5,
2. Maddeye %92,5,
3. Maddeye % 97,5,

Özürlü Maaşları ile ilgili anketteki

4. Maddeye % 95,

5. maddeye % 72,5

Vergi muafiyeti ile ilgili katılımcılar

6. madde %90,

7. Madde % 95,

İşitme engellilerle ilgili

8. madde de % 95,

Özel Eğitim ve Rehabilitasyonla ilgili

9. Madde % 70,

Mesleki Rehabilitasyonla ilgili

10. Madde % 100,

Oranında amacımıza ulaştığımızı göstermektedir. Anketin bütün maddelerinin ortalaması ise % 90 dır.

Yaptığımız çalışma da amacımıza ulaşma oranımız % 90 dır.

Katılımcıların ayrıca bu Rehabilitasyon Danışmanlığı hizmetinden memnuniyetleri ölçüldü: % 100 oranında başarı elde edildi.

ÖNERİLER

1- Bu çalışmaların özel eğitim okullarında ve normal ilköğretim ve liselerde özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilere ve velilerine yönelik olarak yapılması önerilmektedir.

2- Samsun’daki Psikolojik Danışmanlara Rehabilitasyon Danışmanlığı konusunda bir konferans yapılması ve önceki çalışmaların cd’nin çoğaltılması ve dağıtılması,

3- Rehabilitasyon Psikolojik Danışmanlığı alanının PDR ‘de ve özel eğitimde gelişen bir psikolojik danışma alanı olduğunu; özel eğitim okullarında görev yapan Psikolojik Danışmanların görevlerinin ne olduğu, hangi işleri yapması gerektiğine dair soruların cevap bulmasında bu çalışmaların fayda sağlayacağını önermekteyiz.